Aslında geçen hafta yazmalıydım, ama şöyle düşündüm: 8 Mart yılda bir gelir, oysa bu gidişle on günde bir aramızdan biri Ergenekon üyeliğinden tutuklanacak, dolayısıyla ne de olsa fırsat bulurum. Bir hafta geçti, ama şimdilik bir hareket yok o yüzden Ahmet Şık ve Nedim Şener hakkında yazacağım ister istemez.
Her şeyden önce, ikisini de tanımam. Ahmet’le üniversitede karşılaşırız bazen, selamlaşırız, bir kötülüğünü görmedim şimdiye kadar. Ama niyetim karakter tanıklığı yapmak, “Tanırım, iyi çocuktur,” demek değil. Tanımasam ne olur, zaten “iyi çocuk” olmasa ne olur.
Öte yandan, niyetim, “Böyle giderse bu Ergenekon davasının ciddiyeti kaçacak, at izi it izine karışacak,” ya da “Abarttılar canım, bu kadarı da olmaz ki,” demek de değil. Davanın ciddiyeti zaten daha baştan, bütün yumurtalar aynı sepete konulurken kaçmaya başlamıştı. Ortada (birbiriyle muhtemelen ilintili) bir sürü dava konusu var aslında. Ama “Ergenekon’la ilintilendirmek” öyle bir saplantı haline geldi ki, sanki biri cinayet işlese ve bunun “Ergenekon’la ilintisi” kurulmasa, katil anında beraat edecekmiş gibi bir hava doğdu.
Sanıyorum sorun, Ergenekon davasında birbirinden farklı (ve zaman zaman da çelişen) üç ayrı gündemin olmasında.
Birincisi, şu anki hükümetin, AKP’nin, askere “Bir daha olmasın!” mesajı verme gayreti. Bu “görev” büyük ölçüde tamamlandı, asker mesajı aldı ve kendine belli sınırlar çizmeye çalışıyor.
İkincisi, kimi asker, kimi sivil, kimi politikacı, kimi gazeteci (ama belki de kimi terzi ve kimi banka memuru) farklı insan gruplarının, Türkiye’yi içine kapalı, otoriter ya da totaliter, (yani Rusya ya da Çin modeline uygun) kapitalist bir yapıya dönüştürme gayretine karşı, demokrasi ve özgürlük yanlısı kişi ve örgütlerin tepkisi. Bu süreç devam ediyor, muhtemelen dava (şöyle ya da böyle) sonuçlansa bile bitmeyecek.
Üçüncü gündem ise bu iki odaktan da farklı olarak, “Cemaat” diye kodladığımız korporatist yapının, AKP iktidarından bağımsız olarak Türkiye’nin sosyal/kültürel/politik yapısının içine kök salma gayreti. Bu çabayı gösterirken, kendisine muhalif kişi ya da grupları (özellikle emniyet içindeki yandaşları yoluyla) etkisizleştirmeye çalışıyor.
Yani kısacası Ergenekon denilen hukuki süreci önemseyen, farklı ölçü ve biçimlerde destek veren üç özne var: AKP hükümeti, demokrat/özgürlükçü/sosyalist kişi ve örgütler (ki bunların bazıları da gazeteci), ve en nihayet, “Fethullahçı” denilen (ve artık “cemaate” pek de benzemeyen) sosyal/politik/kültürel yapı.
Bu üçünün nihai maksatları, üslupları ve eylem biçimleri tamamen farklı. Başta bir tür “ittifak” içinde göründüyseler bile, zaman içinde giderek birbirleriyle çelişiyorlar, aynı mekanizmaları birbirlerini de yemek için kullanıyorlar. Ya da aslında ilki ve üçüncüsü kullanıyor demek lazım, çünkü ikinci kategorinin hiçbir mekanizmayı kullanmaya ne gücü var, ne de yeterli örgütsel yapısı. O yüzden de bu tepişmede ilk fireyi onlar veriyorlar.
Ergenekon davasının sağlıklı bir biçimde yürümesi için ellerinden geleni yapmış iki gazeteci, “Ergenekoncu” oluveriyorlar ansızın. Çünkü onların emniyet içinde, yargı içinde ya da mecliste adamları yok. Üstelik bir de bu güçsüzlüklerine bakmadan, “Cemaat” hakkında ağızlarını açmaya cüret ediyorlar.
O zaman giderek büyüyen, giderek şekilsizleşen ve giderek bizim gibilerin umduğundan bambaşka bir tarafa yönelen “Ergenekon” heyulası onları yutuveriyor. Daha dokunamadan yanıyorlar yani.
Biliyorum, bazıları çokbilmiş bir ifadeyle “Biz demiştik!” diyecek. Varsın desinler. Çokbilmişler her filmi daha önce görmüşler, her şeyi daha önce yaşamışlardır; o yüzden yaşananlardan hiçbir şey öğrenemezler.