Tecavüz konusunda biraz daha ısrar edeceğim, ama bu kez başka bir açıdan.

Tecavüze kimin neden olduğunu ya da nasıl cezalandırılması gerektiğini tartışıp duruyoruz, ancak uzun bir süredir dünyada bu konudaki en büyük sorun, tecavüzün nasıl kanıtlanacağı. Tecavüz genellikle kamuya açık yerlerde ve seyirciler huzurunda yapılmadığı için, çoğu vakada şikayetçinin tanıklığından başka kanıt bulunmuyor. Bu da tecavüz mağduru kadınlar (ve daha az ölçüde de olsa erkekler ve çocuklar) için belalı bir kanıtlama sürecinin başlamasına sebep oluyor. Anglosakson hukukunda bu durumun adı “he said/she said” (o[erkek] dedi/bu [kadın] dedi): Birinin sözüne karşı ötekinin sözü. O yüzden de özellikle sanığın savunması “Zaten o da istemişti,” olduğunda, yani sanık cinsel ilişkinin varlığını inkar etmiyor yalnızca mağdurun da rızası olduğunu iddia ediyorsa, kanıtlama neredeyse imkansız oluyor.

Kuşkusuz buradaki zorluğu anlayabiliriz: Örneğin şikayetçi kendi rızasıyla cinsel ilişkiye girmiş, ama sonra işler istediği gibi gitmediğinde (mesela o uzun süreli bir ilişki umarken karşı taraf buna ilgi göstermediğinde), öç almak için “Rızam yoktu,” demiş olabilir. Bu durumda sanık mağdur haline geliveriyor.

Ya da tam tersi, bir akşam yemeği ve iki içkiden sonra, erkek artık cinsel ilişkiye “hak kazandığına” inanmış, ama kadın ilgisini tamamen kaybetmiş olabilir. Eğer bu durumda erkek kadını cinsel ilişkiye zorlarsa, bu bal gibi de tecavüz olacaktır. Sorun şurada ki, biz bu iki örneğin arasındaki farkı bilemeyiz, çünkü elimizde iki çelişen ifadeden başka bilgi yok.

Masumiyet karinesi, ya da kanıt yükümlülüğünün (Anglosakson hukukunda “burden of proof” denilen şey) iddiada olması, evrensel bir hukuk kuralı. Beni suçlayan herkesin karşısına çıkıp masumiyetimi kanıtlamaya çalışamam, bu asılsız suçlamalar yapmayı çok kolaylaştırır, anlamlı bir savunma yapmayı ise neredeyse imkansız hale getirir.

Ancak konu tecavüz olunca, mağdurun sürekli kanıt bulamaz durumda kalması ve hatta giderek suçlu duruma düşürülmesi, hepimizi masumiyet karinesinin yalnızca tecavüz davalarında biraz esnetilebileceğini düşünmeye yöneltti. 1990’larda feministler ve onlarla birlikte çalışan hukukçular bu yolda çalışmalar yaptı. Bu türden yasa tekliflerinin en çok gündeme geldiği ülke ise İsveç.

Galiba zurna tam da burada “zırt” diyor. Bu durum size de Julian Assange’ın neden başka bir ülkede değil de İsveç’te tecavüzle suçlandığını düşündürmüyor mu? Çünkü Assange’ın davası tam da bir “o dedi/bu dedi” davası (onu suçlayan iki kadın da başta rızalarının olduğunu, işlerin sonra değiştiğini söylüyor). Assange ise ancak “Yok yahu, öyle değildi,” diyebiliyor. Başka bir savunma yapması da mümkün değil.
Kimin haklı olduğunu tüm delilleri incelemeden bilemeyiz. Hatta büyük bir ihtimalle, bütün delilleri incelesek de bilemeyeceğiz. Benim bildiğim tek şey, egemen güçlerin herkesten fazla susturulmasını istediği birinin, masumiyet karinesinin hukuk sisteminde en fazla eleştirildiği bir ülkede, birinin geçmişi (cinsel geçmişi değil) oldukça şaibeli iki kadının suçlamasıyla, tecavüz suçundan yargılanacağı.
Komplo teorilerini sevmem, ama emin olun içim hiç rahat değil.