Geçtiğimiz Cuma Anti-Kapitalist Öğrenciler ile “Sansür” konulu bir söyleşi yaptık. Şimdi söyleyeceklerimden bazıları o söyleşide ortaya atılan, benim de daha önce fark etmediğim/yeterince önemsemediğim temalar, o yüzden o toplantıdaki yoldaşlarıma (tek tek olamasa da) teşekkür ederim; benim kadar onların da emeği var bu yazıda.
22 Ağustos’ta yürürlüğe girecek olan kararname ertelendi. Küçük çaplı bir başarı sayılabilir bu. Ama örneğin (her zaman bir tür saygıyla baktığım) Bülent Arınç’ın bile Ümit Boyner’le tartışırken söylediği, “Siz iktidara geldiğinizde sansürü kaldırın da her yer porno olsun,” yollu sözden de anlaşılabileceği gibi daha yolun başındayız.
Her yer porno olmasın. Ayrıca MHP yöneticilerinin “kasetlerini” de izlemek istemiyorum ben; neden isteyeyim ki, herhalde izlesem bir yıllığına seksten kesilirdim. Kimse interneti hakaret, iftira, küfür, çocuk istismarı, müstehcenlik ve bayağılık amacıyla kullanmasın. Bildiğim kadarıyla kimsenin itirazı yok bunlara.Tek sorun şu: Getirilmek istenen tedbirler bunların hiçbirini engellemeyecek.
Haydi, tartışma olsun diye, “Çocuk Paketi” denilen şeyi bir yana ayıralım. Onunla da sorunum var gerçi; o paket de bilmem kaç asırlık “Eti senin kemiği benim” zihniyetinin, çocuğun üzerindeki iktidarın devlet ve aile arasında “kardeşçe” paylaşılmasının ifadelerinden biri sadece. Ama onu sonraya bırakalım. O “aradaki” iki paket nedir?
Bizi “yabancı” sitelerden koruyacak olan paket mesela. Aklı başında herhangi bir insan o paketi niye alsın? Neden korkacak? İftira, yalan, çocuk istismarı, bayağılık, kötülük, bunlar Türkiye kaynaklı sitelerde yok mu? Gavur ellerinden mi geliyor bunlar? Biz kendi başımıza bırakıldığımızda çocuklarımızı istismar etmiyor muyuz, iftira atmıyor muyuz, küfretmiyor, bayağı porno filmler çekmiyor muyuz?
Yabancı sitelere bilgisayarımızı kapatacak olan paket bunların hangisini engelleyecek? Hiçbirini. Ama bizi, en azından bazılarımızı 1991 öncesine, ancak Âli devletin uygun gördüğü haberleri alabildiğimiz, “Türkün Türke propagandasının” hiçbir eleştiri ve karşı çıkışa meydan bırakmadan hüküm sürdüğü günlere geri götürecek. İçimize kapanmamıza, “Kürt Meselesini” ya da “Ermeni Katliamını” ancak Âli devletin uygun gördüğü dozda bilebilmemize yol açacak. Kim ister böyle bir paketi? Ancak kendisinden korkan, kendisini kendisine karşı koruması için devlet babasına sığınmak isteyen şuursuzlar.
Ya da öteki “filtreli” paket. Neden korkuyoruz? Devlet bizi paketlemezse sağ işaret parmağımıza hakim olamayıp çocuk pornosu sitelerine tıklayacağımızdan, “pop-up” eden bir site olursa sağ üst (Mac kullanıyorsak sol üst) köşedeki kapatma düğmesini bulamayacağımızdan mı? Bu kadar zavallı, bu kadar şuursuz, bu kadar güvensiz miyiz gerçekten de?
Başka bir cevap mümkün bu iki soruya da. Belki de kendimizden korkmuyoruz. Bir aile evinde kimler yaşar? Bir “aile babası”, onun karısı, çocukları ve bir de yetişkinliğe adım atmış, ancak hala öğrenci olan genç çocukları. Sakın esas maksat evin esas “satın alıcısı” olan beyaz Türk erkeğine, karısının ve genç çocuklarının internet erişimi üzerinde mutlak bir denetim sağlamak olmasın? İşte banal yeni çağ muhafazakarlığı derken kastettiğim şey bu.
Aynı mutlak denetim, internetin gençler tarafından topluca kullanıldığı mekanlar için de geçerli. Okullar, belediyeler, tüm “topluluk” mekanları için de yani. Oralarda da gençlerin neyi izleyip neyi izleyemeyeceği, bu defa sembolik bir “baba”nın keyfine bırakılacak. Kötü kalite, beş dakikalık bir porno filmi engelleme bahanesiyle, gençlerin uluslararası sitelere erişimi engellenecek, gençler çocuk pornosundan korunma bahanesiyle aslında “zararlı fikirlerden”, eleştirel ve farklı görüşlerden korunacak.
Dolayısıyla, bu uygulamaların biraz ertelenmiş olmasının zafer sarhoşluğuna kapılmadan, özgürlük mücadelesinin uzun ve meşakkatli bir süreç olduğunu unutmadan, her türlü sansüre karşı çalışmaya esas şimdi başlamamız gerekiyor. Mukaddesatçısından liberaline, sözde solcusundan faşistine kadar her türlü sansürcünün engelleme çabalarına kulak asmadan üstelik.
Bu tür tartışmalarının sonunda gelip bağlandığı (ve Stalinistinden Neo-Liberaline kadar tüm otoriter zihniyetlerin bayıldığı) son soru/meydan okuma şudur: “Muhalefetteyken her türlü sansüre karşı çıkmak kolay. Sen (ya da senin zihniyetindekiler) iktidara geldiğin(iz)de mutlaka, ama mutlaka bir tür sansür uygulamayacak mısın(ız)?” Buna en iyi cevabı veren, topu topu 72 günlük ömründe, bir yandan Prusya ordusunun saldırılarına direnip, bir yandan da koca bir başkentin toplumsal ve ekonomik örgütlenmesiyle uğraşırken, hiç üşenmeden Paris’te tiyatrolara nasıl bir sansür uygulanacağını da tartışan, ve sonunda hiçbir sansür uygulanmamasına karar veren Paris Komünü’dür. Belki Komün’ün ömrü 72 gün değil de 72 ay ya da 72 yıl sürseydi, bir gün Komünarlar da bir tür sansüre razı olurlardı; ama mesele bu değil: Önemli olan elinde mutlak bir iktidar varken bunu kullanmamayı seçmiş olan insanların varolmuş olduğunu bilmektir. Geleceğe tek umudum(uz) bu bilgi işte, başka bir şey değil.