Cuma akşamı göz ucuyla izlediğim televizyonda Banu Güven ile Serdar Kuzuloğlu muhabbet ediyorlardı. Bir an için kulağıma çalınanlara dikkat edecek oldum ve fena halde şaşırdım: Banu Güven ne zamandan beri Mehmet Ali Alabora’nın “Heberler”ine benzer bir mizah programına başladı ki?
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’ndan servis sağlayıcılara ve hosting firmalarına gönderilen bir tebligattan ve yasaklı kelimelerden bahsediyorlar, ama bir yandan da gülmekten kırılıyorlar. Kelimeleri duyunca ben de gülmeye başladım. İyi mizah programı olmuş. Sonra bir de baktım ki bunlar ciddi. Başkanlık sahiden de “sakıncalı” bir kelime listesi ilan etmiş. Bu listeye göre mesela bu yazının başlığı (ki beş kelimeden oluşuyor) hepten sakıncalı.
Çeşitli haber sitelerinin üzerinde anlaştığı liste şöyle bir şey:
31, Adrianne, Animal, Hayvan, Baldiz, Beat, Buyutucu, Ciplak, Citir, Escort, Etek, Fire, Girl (İngilizce’de ‘kız’), Ateşli, Frikik, Free, Gey, Gay, Gizli, Got (ingilizce ‘get’ fiilinin geçmiş zaman ya da geçişli hali), Hatun, Haydar, Hikaye, Homemade (ev yapımı demek), Hot (İngilizce’de ‘sıcak’ anlamında geliyor), İtiraf, Liseli, Nefes, Nubile, Partner, Pic (İngilizce’de ‘picture’ın (resim, fotoğraf) kısaltmasi), Sarisin, Sicak, Sisman, Teen (İngilizce’de 13-19 yaş grubunda genç), Yasak, Yerli, Yetiskin, Xn, XX.
Çoğunun gerekçeleri anlaşılabilir, ama porno ile pek ilgilenmeyenler için birkaç açıklama gerekebilir belki: Mesela “homemade” (ev yapımı) amatör porno filmler için kullanılan bir terim, ama bu arada annenizin “homemade” kurabiyelerinin tarifini de veremeyeceksiniz artık. Frikik’i hepimiz biliyoruz, ama futbol yorum siteleri de artık “serbest vuruş”a geçmek zorunda. Ayrıca bana kalsa “serbest vuruş”u da yasaklardım; hınzır Türk aklı o terimi de başka anlamlarda kullanabilir.
Benim tek anlamadığım “Adrianne”. Onca Fransız kadın adı arasında bir Adrianne mi sorun oldu? Herhalde Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nda görevli bir bürokratın gençliğinde aşık olup bir türlü tavlayamadığı Fransız kızın adıdır. Ne yapsın adamcağız, hırsını böyle alıyor demek ki. Ha, bir de “Got”a yapılan açıklama var ki hiç ikna olmadım. Bir haber sitesinin iyi niyetli yorumu olmalı. Bence “Got”u İngilizce bir kelime olarak okumak yanlış; olsa olsa Almanca “Tanrı” anlamına gelen “Gott”un bir “t”si yanlışlıkla düşmüştür…
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı bu listenin bir “yasak” değil uyarı listesi olduğunu söylüyor. Esas birinci dereceden yasaklı liste zaten müstehcen kelimelerden oluşuyormuş. Ama bu derece meselesi de beni ikna etmiyor. Servis sağlayıcılara, hosting firmalarına ve site adlarına sınırlar koymaya başlar, bu arada düz anlam ile yan anlam arasındaki farkı da gözden kaçırırsanız, sonunda kendi kendinizi imha etmeye doğru ilerlersiniz.
Bir ara çocuklar için üretilen internet filtrelerinden biri, İngilizce argoda kadın cinsel organı anlamına gelen “pussy”yi filtrelemiş, ama “pussy” esas olarak “pisi” ya da “kedicik” anlamına geldiği için, bütün kedisever siteleri çocuklar için erişim dışı hale gelmişti.
Kuşkusuz yasakçı kafalar için bu “yan anlam” meselesi de milletin ülkesi ve devletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı bir tehdit oluşturuyor. Ne demek yan anlam: Bir kelime bir tek anlama gelebilir, o da biz hangi anlamı istersek odur. Üstelik ülkemizde böyle bir anlayışı hayata geçirmek çok daha kolay. Ne de olsa dünyada başarılı bir “dil devrimi” yapmış başka ülke yok. Nasıl Arap ve Fars asıllı kelimeleri yasaklayıp yerine Uygurca/Uydurukça kelimeleri geçirdiysek, şimdi de tüm yan anlamları, mecazları, metaforları yasaklarız, olur biter.
Geriye tek paradoks kalıyor. Yasaklı kelimeler listesini bir internet sitesine koyacağız, ama yasakları sağlayan filtreler, o siteyi de sansürleyecek ister istemez. O zaman kimse o siteye girip neyin yasaklı, neyin yasaksız olduğunu öğrenemeyeceği için, yasağın da bir anlamı kalmayacak. Yasağın kendisi de yasaklı olacak, dolayısıyla hiçbir şey yasaklanamayacak, vesaire, vesaire.
Gördüğünüz gibi, hayat bazen sizi bile aşıyor sayın bürokratlar.